Door Harry Schipper –Het plan van het Ministerie van Defensie om in Zeewolde, nabij Nijkerk, een megakazerne te realiseren, leidt tot groeiende zorgen over effecten, die vooral ook in Harderwijk veel groter zijn dan tot nu toe werd gedacht.
Behalve meer verkeersdruk, die tot meer files kunnen leiden, is er ook sprake van extra geluidsoverlast, toenemende spanning op de woningmarkt en aantasting van natuur en recreatie.De komst van defensiemedewerkers en intensivering van de kazernes in Ermelo en Stroe leidt onvermijdelijk tot meer verkeer over de N302 en de N301, de belangrijkste oost-west verbindingen door Harderwijk
Het Harderwijkse gemeentebestuur stelt dit in een officiële zienswijze op de plannen voor een nieuwe centrale kazerne aan de Zeewoldense Spiekweg. Daarin wordt weliswaar de urgentie erkend van een toekomstbestendige krijgsmacht, maar wijst het er ook nadrukkelijk op dat de effecten ervan vooral voor Harderwijk veel groter kunnen zijn dan wat tot dusver in landelijke rapportages wordt benoemd.
De gemeente waarschuwt dat de komst van zo’n zesduizend defensiemedewerkers, intensivering van kazernes in Ermelo en Stroe en de inzet van vliegveld Lelystad voor militaire doeleinden onvermijdelijk leidt tot meer verkeer over de N302 en N301. Deze route ontbreekt volledig in het huidige verkeersonderzoek, terwijl het ‘de meest logische en directe route’ is tussen de kazernes. De gemeente vreest extra files, meer militair transporten door woongebieden en risico’s bij spoorovergangen.
Defensiepersoneel vestigt zich doorgaans in omliggende gemeenten. Harderwijk verwacht dat de toch al krappe woningmarkt verder onder druk komt te staan door de extra vraag uit Zeewolde, Ermelo en Stroe. De gemeente pleit daarom voor een bovenregionaal woningmarktonderzoek om de daadwerkelijke impact in beeld te brengen.
Naast de geplande helikopterlandingsplaats in Zeewolde worden ook de locaties op de Ermelosche Heide en het Beekhuizerzand bij Harderwijk geïntensiveerd. De gemeente spreekt van een ‘cumulatie van geluids- en veiligheidscontouren’ die het woonklimaat kan aantasten. Inwoners zouden te maken kunnen krijgen met meer helikoptervluchten, F‑35‑oefeningen en schietgeluid.
En dat allemaal bovenop de al bestaande druk op de Veluwe en Harderwijk, dat ligt omsloten door Veluwemeer, Wolderwijd en Veluwe: gebieden die al kampen met stikstofdruk en natuurherstelopgaven. De gemeente waarschuwt dat extra stikstof, geluid en verstoring vanuit Zeewolde direct kunnen doorwerken op deze kwetsbare Natura-2000‑gebieden.
Ook de recreatiesector, een pijler onder de lokale economie, kan schade oplopen door meer militair verkeer en oefengeluid. Rust, natuurbeleving en toeristische aantrekkingskracht komen mogelijk onder druk te staan.
Inwoners van Harderwijk lijken daarmee een van de groepen, die het meest direct de gevolgen zullen ervaren van de nieuwe kazerne in Zeewolde. Tenzij Defensie de zorgen serieus meeneemt en de onderzoeken verbreedt. Om die reden heeft de gemeente Harderwijk zich formeel aangemeld als direct belanghebbende in het gebiedsproces rond de kazerne. De gemeente vindt dat de provincie Gelderland het bredere provinciale belang behartigt, terwijl de lokale effecten juist in Harderwijk en omliggende dorpen voelbaar zullen zijn. Harderwijk wil daarom een ‘actieve, formele en gelijkwaardige positie’ aan de ontwerptafels.
