Harderwijk verkiest eigen, actieve aanpak boven een leegstandsverordening

Door Harry Schipper – De gemeente Harderwijk hanteert een eigen, steeds actievere, intensievere en structureler aanpak om de leegstand tegen te gaan van vooral winkelpanden, maar ook woningen en kantoorgebouwen.

Maar vooral omdat het eigenlijk ‘best wel meevalt met de leegstand’, wil het Harderwijkse college van B en W geen leegstandsverordening invoeren en inzetten

De inzet van zo’n leegstandsverordening is bovendien best een zwaar instrument en vergt ook ambtelijke capaciteit, die daarvoor nu nauwelijks beschikbaar is. Dat schrijft het dagelijks bestuur van Harderwijk in een brief aan de gemeenteraad. B en W reageren daarmee op een in oktober vorig jaar door de raad aangenomen motie.

In die motie vraagt de raad aan het college om te onderzoeken of een leegstandsverordening, zoals die bijvoorbeeld ook in Amsterdam geldt, niet ook iets zou zijn voor Harderwijk. Veel raadsleden vinden namelijk de leegstand van woningen, namelijk ongewenst. Zeker bezien in het licht van de schaarste en maatschappelijke behoefte aan woon- en werkruimte. Ze zien dat leegstaande panden vaak sneller in verval raken en verloederen, wat kan bijdragen aan een gevoel van onveiligheid bij omwonenden en bezoekers. Langdurige leegstand heeft zo een negatieve invloed op de leefbaarheid, de sociale samenhangen de aantrekkelijkheid van buurten en winkelgebieden, stellen de raadsleden die de motie hadden ingediend.

In antwoord op de motie schrijven de stadsbestuurders nu, dat ze die leegstand in Harderwijk in kaart hebben gebracht. En dat de cijfers over leegstand laten zien dat er in Harderwijk eigenlijk ‘maar beperkt sprake is van structurele leegstand’. De leegstand die er wel is, is verklaarbaar en in beeld. Dat is meteen ook de belangrijkste reden om de inzet van een leegstandsverordening niet te overwegen. Pas als de al ingezette eigen aanpak om leegstand tegen te gaan niet werkt, kan de inzet van zo’n verordening in beeld komen.

Blokkerpand
Wethouder Wilco Mazier vertelt over die aanpak. De gemeente heeft daarvoor de hulp ingeschakeld van een externe retail-acquisiteur. “Zij heeft veel connecties met partijen, vastgoedeigenaren, makelaars en winkelketens in het hele land, waarmee ze gesprekken voert om huurders te vinden voor de leegstaande panden. Die aanpak werkt, al duurt het soms voordat er beweging in komt”. Als voorbeeld noemt hij het pand aan de Donkerstraat 10-12-14, bij velen beter bekend als het ‘Blokkerpand’, omdat de winkelketen Blokker daar, vlakbij het Stadsmuseum, jarenlang haar Harderwijkse vestiging had ondergebracht. Het pand stond na de verhuizing van Blokker, naar verderop in de Donkerstraat nabij de Markt, jaren achtereen leeg. Die leegstand had behoorlijk wat invloed op de rest van de straat. ‘Een dode hoek’, noemen veel passanten dit deel van de Donkerstraat, omdat er praktisch geen winkels zijn.

Volgens Mazier hebben de al gevoerde gesprekken ertoe geleid dat er nu meer interesse is voor het pand. Om die interesse te vergroten besloot de gemeente, die het pand vorig jaar heeft aangekocht, kortgeleden om het pand voor korte tijd – een half jaar tot twee jaar maximaal – te verhuren aan partijen die ermee kunnen leven dat de voormalige eigenaar van het enorme winkelpand nog een tijdlang boven de woning wil blijven wonen. “Ondertussen gaan we verder op zoek naar vaste huurders. We verwachten zo dat er beweging gaat komen in de Donkerstraat”.

De verwachting van de wethouder is dat wanneer eenmaal het Blokkerpand weer door een interessante marktpartij in gebruik is genomen er al snel andere ondernemers interesse gaan tonen in de omliggende panden die nu ook niet als winkel in gebruik zijn. 

De gemeente wil in de tussenliggende tijd ook aan de slag gaan met een project om de leegstaande panden ‘aan te kleden’ en is er een onderzoek gaande naar een ander project: ‘win-je-winkel’ waarbij een ondernemer zomaar een tijdlang een winkelpand voor niets mag gebruiken.

Leegstandcijfers
Dat het met de leegstand in Harderwijk wel meevalt, laten cijfers zien. Die van het CBS voor woningen en Locatus voor winkelpanden. Voor kantoorgebouwen worden geen cijfers bijgehouden, maar blijkt uit een rondgang op Funda in Business dat er begin deze maand 32 kantoorpanden te koop of te huur staan. Meestal zijn kleiner units in bedrijfsverzamelgebouwen.

Volgens het CBS gaat het in heel Harderwijk en Hierden om ruwweg zo’n zestig woningen die tijdelijk leeg staan. Meestal is dat omdat er wordt verhuisd of gerenoveerd. Hooguit zo’n twintig staan wat langer leeg.

Voor winkelpanden liggen de cijfers volgens Locatus relatief gezien wat hoger, met name in de binnenstad. Daar staan nu zo’n dertig panden leeg, waarvan een stuk of tien al langer dan drie jaar.