Door Harry Schipper – Scholieren op de Noordwest Veluwe verzuimen en spijbelen steeds vaker, zeker ook in Harderwijk.
Uit het jaarverslag Leerlingenzaken over het afgelopen schooljaar 2024-2025 kan niet worden opgemaakt wat de oorzaken zijn van de stijging van het verzuim, dat meer en meer een trend begint te worden, zo blijkt uit de cijfers.De stijging in de verzuimcijfers staan in contrast met de brede aanpak van de groep professionals die jongeren op weg helpt naar werk, of in elk geval bestaanszekerheid
Het totale aantal verzuimmeldingen nam in de hele regio toe van 1658 in het schooljaar ’22-’23 tot 2175 in het afgelopen schooljaar. Dat is omgerekend een stijging van meer dan 36 procent. De grootste groep verzuimmeldingen, ruim dertig procent, valt onder de categorie ‘signaalverzuim’, waarbij leerlingen meer dan zestien uur per maand spijbelen of om andere redenen wegblijven van school. De meeste verzuimmeldingen betreffen leerlingen van het MBO.
"Het is niet precies aan te geven wat de oorzaak is van de stijging in het verzuim dit jaar”, laat de Harderwijkse onderwijswethouder Marcel Companjen desgevraagd weten. “Het wisselt ook per jaar: de ene keer is 't wat hoger dan de andere keer. Spijbelen is ook van alle tijden. Met verschillende oorzaken. Wat wel wat meer een oorzaak van tegenwoordig is, is de druk vanuit social media. Vaak is het toch 'leuker' om je te vermaken met filmpjes op social media dan met onderwijsstof. Maar of dit ook deze piek veroorzaakt, dat durf ik niet te zeggen."
De enige uitzondering op de trend dat er steeds meer wordt gespijbeld betreft de categorie ‘luxe-verzuimmeldingen’, waarbij het meestal gaat om leerlingen die eerder dan het officiële begin van een schoolvakantie of later dan het einde van de vakantie niet meer naar school komen. Vaak zijn ze dan (al/nog) op vakantie mee met hun ouders. Het aantal luxe-verzuimmeldingen nam juist licht af. In de hele regio werd daarvoor het vorig schooljaar maar 21 keer een proces-verbaal werd opgemaakt. Da’s vijf minder dan het jaar ervoor. De daling was best scherp in Harderwijk, waar vorig schooljaar maar drie keer een proces-verbaal werd uitgeschreven. Het jaar daarvoor waren dat er nog acht en nog een jaar eerder maar liefst elf.
De cijfers in het jaarverslag zijn opgesteld door professionals die binnen Meerinzicht samenwerken in het zogeheten Team Leerlingenzaken. Zij werken samen met leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches die actief zijn in het werkgebied van Meerinzicht, dus Harderwijk, Ermelo en Zeewolde, met daarnaast ook die in de gemeenten Elburg, Nunspeet, Oldebroek en Putten.
In deze hele regio bevinden zich vorig jaar ruim 43 duizend jongeren van vijf tot 23 jaar. Daarvan vielen ruim 31 duizend jongeren onder de leerplicht. Die waren dus nog geen achttien jaar. In Harderwijk gaat het om 10.500 jongeren, waarvan er zo’n 7500 vorig schooljaar nog geen achttien waren.
De Leerplichtwet zorgt ervoor dat jongeren tot en met het schooljaar waarin zij zestien jaar worden onderwijs moeten volgen. Jongeren van zestien en zeventien jaar die geen startkwalificatie behaald hebben moeten tot hun achttiende levensjaar verplicht naar school. Vanaf achttien jaar tot 23 jaar worden zij ook nog in de gaten gehouden en gestimuleerd om alsnog een startkwalificatie te behalen. Sinds 1 januari van dit jaar worden ze gemonitord totdat ze 27 jaar zijn geworden.
Het Nederlandse onderwijssysteem schrijft voor dat de teams Leerlingenzaken in den lande jongeren zonder een startkwalificatie (meestal is dat een diploma) tot hun 23-ste jaar - en sinds dit jaar tot hun 27-ste – in de gaten worden gehouden. Ze komen in actie bij ongeoorloofd verzuim en bij voortijdig schoolverlaten.
