Door Harry Schipper – De gemeente Harderwijk legt het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) een last onder dwangsom op van 91.000 euro voor elke dag dat het asielzoekerscentrum aan de Graaf Ottolaan nog langer openblijft.
Harderwijk verleende ruim tien jaar geleden de omgevingsvergunningen die nodig waren voor het tijdelijk gebruik en de bouw van tijdelijke bouwwerken op het voormalige kazerneterrein Kranenburg. Dat was onder de voorwaarde dat het azc daar maximaal tien jaar mocht staan en daarna moest weer leeg moest worden opgeleverd.Met de hoge dwangsommen, die kunnen oplopen tot maximaal zo’n 8,2 miljoen euro, kiest het college van burgemeester en wethouders richting COA nu voor een harde lijn, om de opvangorganisatie ertoe te bewegen om daadwerkelijk het azc te sluiten.
Voor het voormalige kazerneterrein liggen panklare plannen om daar zo’n vijfhonderd nieuwe woningen te bouwen. Ook is er een vergevorderd plan om het grote kantoorgebouw dat nu nog bij het COA in gebruik is - het voormalige Opleidingscentrum Infanterie (OCI) - om te bouwen tot een appartementengebouw met 24 appartementen.
In een stevige brief aan het COA legt het college van B en W uit dat de tienjarige vergunning is verlopen, dat het COA geen nieuwe vergunning krijgt en dat de opvang daarom illegaal is geworden. “Het COA heeft geen vergunning meer voor de opvanglocatie”, licht wethouder Marcel Heldoorn de inhoud ervan toe. “Er is sprake van strijdig gebruik met het omgevingsplan. Dus willen we die situatie beëindigen”.
Voor inwoners van Harderwijk en Hierden is dit besluit vooral een bevestiging van wat al jaren is beloofd: de locatie zou na tien jaar sluiten - en tien jaar is tien jaar. In de brief benadrukt het college dat die belangen van omwonenden zwaar wegen. Zij wonen al tien jaar naast een grootschalige opvanglocatie en kregen steeds te horen dat deze per 1 juni 2026 zou sluiten. Nu het COA die afspraak niet nakomt, ontstaat volgens de gemeente ‘maatschappelijke onrust’ en een aantasting van het vertrouwen in de overheid.
Voor bewoners van de omliggende straten — waaronder de Mecklenburglaan, Graaf Ottolaan en delen van Slingerbos — betekent dit dat zij niet weten waar ze aan toe zijn. De gemeente schrijft dat het ‘in het belang van zowel omwonenden als bewoners van de opvanglocatie is dat er snel duidelijkheid komt’.
Volgens Heldoorn is er bij het COA ondertussen al wel beweging waargenomen. “De verplaatsing van 53 jonge alleenstaande vluchtelingen is inmiddels in gang gezet”, zo weet hij. In de opvang verblijven ook nog ruim honderd kinderen. De wethouder zegt dat het college hun belangen heeft meegewogen door het COA een begunstigingstermijn van drie maanden te geven.
Die periode valt in de zomervakantie, zodat kinderen bij verhuizing direct in september op een nieuwe school kunnen starten. Volgens Heldoorn en zijn collega-wethouder Wilco Mazier wordt gezocht naar opvanglocaties voor de kinderen die dicht in de buurt liggen van Harderwijk, zoals Nunspeet. Daardoor kunnen veel kinderen, die dat graag willen, van daaruit ook naar hun huidige school blijven gaan.
In hoeverre het COA zich wat aantrekt van de brief waarin de dwangsommen worden aangekondigd, is overigens nog een vraag. In andere gemeenten, die ook dwangsommen hebben opgelegd, is het COA in beroep gegaan. Zo’n rechtsgang wordt ook voorzien door de wethouders Heldoorn en Mazier.
