Door Harry Schipper – Een nieuw verschenen totaalplan voor de vergroening van de Harderwijkse binnenstad moet zorgen voor meer biodiversiteit, beleving, gezelligheid, geluksgevoel, een gezondere leefomgeving én minder plekken waar het op zomerse dagen snikheet wordt.
Op het prioriteitenlijstje staan bovendien de lindebomen op de Vischmarkt: die hebben het erg moeilijk, omdat de boomplantplaatsen te klein zijn. Door deze te verbeteren én door te ‘ploffen’ – een techniek waarbij onder druk meer lucht in de bodem wordt geblazen - krijgen de bomen letterlijk een boost: meer lucht, water en voeding.De gemeente wil allereerst door ‘ontstening’, het planten van meer bomen en de aanleg van meer groen op parkeerterrein Waltoren, een aantal winkelstraten én de boulevard onder handen nemen, omdat op deze plekken nu veel hittestress wordt ervaren
Het ploffen, dat voor volgend jaar al staat gepland, loopt vooruit op een integrale en hoogwaardigere herinrichting van de Vischmarkt in de aanloop naar achthonderd jaar Harderwijk. Daarbij wordt gekeken naar de horecaterrassen, de toegankelijkheid van auto’s, fietsers en voetgangers. De kosten van de herinrichting worden geschat op zo’n 2,4 miljoen euro.
Het vaststellen van het Groenplan Binnenstad door het college van B en W en de vraag aan de gemeenteraad om hiervoor eenmalig 448.000 euro en daarna de komende vier jaarlijks nog eens 32.000 euro beschikbaar te stellen, zijn de laatste stappen op weg naar straks een groenere, aantrekkelijkere en toekomstbestendige binnenstad.
Aan het opstellen van het plan is vorig jaar een uitgebreide inventarisatie voorafgegaan van ideeën die bewoners en ondernemers in de binnenstad zelf hadden. Ook lag er al een Groenvisie en Beleidsuitwerking Natuur en Groen waarin de groenvisie van de gemeente al in 2024 was uiteengezet. Meer groen werd bovendien al genoemd in de Binnenstadsvisie 2031.
In al die plannen wordt het belang van groen en dan met name die van bomen erkend, vanwege de positieve effecten die het heeft op een gezonde leefomgeving, door schone lucht, het vasthouden van water, het leveren van verkoeling en het vergroten van het geluksgevoel en anti-stress bij mensen.
Wat natuurlijk meespeelt bij al die plannen en visies is de viering in 2031 van het achthonderdjarig bestaan van de stad en de internationale Hanzedagen die dan in Harderwijk worden gehouden. Het gemeentebestuur wil voor 2031 ‘een comfortabele binnenstad creëren door te vergroenen, waardoor in het veranderende klimaat toch voldoende koele en prettige plekken in de binnenstad zijn en de binnenstad een nog betere uitstraling krijgt. Onze binnenstad, de boulevard en de Vischmarkt in het bijzonder vormen dan een belangrijk visitekaartje voor alle bewoners en bezoekers’.
Dat ook de boulevard aangepakt wordt, komt niet helemaal uit de lucht vallen: vorig jaar is al afgesproken dat de parkeerplaatsen daar komen te vervallen zodra de verderop in aanbouw zijnde Jan Krulgarage in gebruik wordt genomen. Tegelijk wordt dan ook het aantal fietsparkeerplekken flink uitgebreid. De gemeente wil deze werkzaamheden aangrijpen om meteen ook het stuk boulevard tussen Cosy Harbour en De Admiraal te vergroenen. “Werk met werk maken”, zo omschrijft wethouder Wilco Mazier de ‘meekoppelkans’. “De boulevard is daar erg stenig en daarmee één van de warmste plekken van de binnenstad. Daar willen we het dus een behoorlijk stuk groener maken”.
In het groenplan wordt gesproken over kruidachtige stroken en bomen. Precies dat werd ook gevraagd door inwoners en ondernemers die hebben meegedacht over het groener maken van de binnenstad. De gedachte is om zo’n zevenhonderd vierkante meter te vergroenen en daarbij zo’n twintig nieuwe bomen aan te planten.
Het parkeerterrein Waltoren, nu één grote asfaltvlakte, zorgt tijdens warme zomers veel hitte. De omwonenden, wier achtertuintjes grenzen aan het parkeerterrein, ondervinden daarvan veel hinder. Duurzaamheidswethouder Martijn Pijnenburg wil dat asfalt laten verwijderen. Ervoor in de plaats komt luchtiger bestrating, bijvoorbeeld grastegels en grotere plantvakken met bomen en meer groen. Het aantal parkeerplaatsen neemt daarbij niet af, zo belooft hij. De planmakers gaan namelijk het groenere parkeerterrein efficiënter indelen.
Ook de winkelstraten in de binnenstad krijgen een upgrade. Wethouder Mazier: “Daar speelt hittestress en belangrijke rol. Dat zie je niet alleen in Harderwijk, maar overal in grote steden. Het is een economische kracht om het winkelend publiek ook in de warme zomermaanden gastvrij in Harderwijk te blijven ontvangen”. De globale plannen hiervoor beschrijven het weghalen van onnodige verharding en het toepassen van meer ‘verticaal groen’ om zo de sponswerking te verbeteren en de opwarming tijdens hittegolven te beperken. De verwachting is dat door het autoluwer worden van de binnenstad er minder stoepen en parkeerstroken nodig zijn, waardoor er zo meer ruimte ontstaat voor vergroening.
